Miasto Obywatelskie Lubartów

Urząd Miasta Lubartów udzielił odpowiedzi na nasz wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczący postępowania na opracowanie koncepcji rewitalizacji centrum miasta. Dziękujemy za przekazanie dokumentów oraz przedstawienie przebiegu postępowania. Jest to podstawowy standard przejrzystości życia publicznego, który umożliwia rzetelną ocenę działań organów gminy.

Analiza udostępnionej umowy prowadzi do jednoznacznych wniosków. Jej przedmiotem jest opracowanie koncepcji zagospodarowania przestrzeni w centrum Lubartowa, obejmujące rozwiązania urbanistyczne, wizualizacje oraz konkretne elementy infrastruktury. Co szczególnie istotne, w ramach tego zadania przewidziano również przeprowadzenie konsultacji społecznych oraz sporządzenie raportu z ich przebiegu.

Nie jest to kwestia drugorzędna, lecz sposób organizacji całego procesu.

Konsultacje społeczne nie są tu pozostawione uznaniowości ani dobrej woli uczestników życia publicznego. Zostały wpisane w umowę jako obowiązkowy element realizacji zadania. Oznacza to, że muszą się odbyć, mają określony przebieg, a ich efektem jest konkretny dokument w postaci raportu. Innymi słowy, stanowią integralną część procedury.

Ten model warto zestawić z równolegle prowadzoną przez nas korespondencją skierowaną do radnych Rady Miasta Lubartów. Pytania dotyczyły ich roli w procesie przygotowania raportu o stanie gminy, czyli dokumentu o zasadniczym znaczeniu ustrojowym, stanowiącego podstawę debaty oraz głosowania nad wotum zaufania dla burmistrza.

Zapytaliśmy wprost o kwestie wynikające z ustawy: czy radni podejmowali działania w celu zebrania opinii mieszkańców, czy próbowali wpływać na treść raportu oraz czy realizowali obowiązek utrzymywania stałej więzi z mieszkańcami w kontekście tego dokumentu.

Nie otrzymaliśmy żadnej odpowiedzi.

Brak reakcji nie jest jedynie kwestią komunikacyjną. Ma on znaczenie znacznie szersze i dotyka istoty funkcjonowania samorządu.

Z jednej strony mamy proces, w którym konsultacje społeczne są wymuszone konstrukcją umowy i w konsekwencji są realizowane. Z drugiej strony mamy proces o znacznie większym znaczeniu dla wspólnoty samorządowej, w którym aktywność radnych powinna być naturalna i wynikać z ich ustawowych obowiązków. W tym przypadku nie mamy nawet potwierdzenia, czy jakiekolwiek działania zostały podjęte.

Warto zastanowić się nad konsekwencjami takiego stanu rzeczy.

Raport o stanie gminy często staje się przedmiotem krytyki, w tym zarzutów o brak konsultacji czy nieuwzględnienie głosu mieszkańców. Można przewidywać, że podobne głosy pojawią się również w Lubartowie. W takiej sytuacji trudno będzie uznać je za w pełni przekonujące, jeśli na wcześniejszym etapie nie podjęto działań, które mogłyby temu zapobiec. Jak Kuba Bogu, tak Bóg Kubie.

Brak odpowiedzi na skierowane pytania ma również wymiar dowodowy. Pokazuje, w jaki sposób w praktyce realizowany jest obowiązek wynikający z art. 23 ustawy o samorządzie gminnym, czyli utrzymywania stałej więzi z mieszkańcami oraz przekazywania ich postulatów organom gminy.

Zebrany materiał nie pozostanie bez dalszego wykorzystania. Zostanie dołączony do korespondencji prowadzonej przez Fundację Miasto Obywatelskie Lubartów z Rzecznikiem Praw Obywatelskich oraz Sejmem RP w ramach inicjatywy „Nasz Rzecznik”, w szczególności prac zespołu do spraw lokalnych. Celem tych działań jest wskazanie, że obowiązujące przepisy, choć poprawne na poziomie formalnym, nie zapewniają skutecznych mechanizmów egzekwowania realnej partycypacji i odpowiedzialności w samorządzie.

Zestawienie obu sytuacji prowadzi do wniosku, którego trudno uniknąć.

Problem nie polega na braku narzędzi.

Problem polega na tym, że bez realnej odpowiedzialności nawet najlepiej skonstruowane procedury pozostają jedynie zapisem na papierze.

Ośrodek Wspierania Organizacji Pozarządowych - OWOP Sieć SPLOT

Grant realizowany ze środków Unii Europejskiej w ramach projektu SPLOT WARTOŚCI 2.0.